Een bedrijf starten begint vaak met een idee. Misschien wil je een product maken, een dienst aanbieden, een winkel openen of met je kennis en ervaring voor jezelf beginnen. Maar in welke sector valt jouw onderneming eigenlijk? En wat betekent dat voor de manier waarop je je bedrijf opzet?
Leestijd 6 minuten.
Nederland kent veel verschillende sectoren en binnen iedere sector zijn weer talloze branches en specialisaties. Voor een startende ondernemer kan het handig zijn om eerst te bepalen in welk deel van de economie jouw bedrijf actief wordt. Dat helpt je bij het onderzoeken van je markt, het vinden van potentiële klanten en het opbouwen van een relevant netwerk.
De grenzen tussen sectoren zijn overigens niet altijd scherp. Een bedrijf kan bijvoorbeeld zowel onder dienstverlening als ICT vallen, terwijl een creatief bedrijf ook producten kan verkopen. Toch geeft een sectorindeling een handig vertrekpunt wanneer je je onderneming gaat onderzoeken en voorbereiden.
De agrarische sector draait om landbouw, veeteelt, tuinbouw, voedselproductie en alles wat daarmee samenhangt. Maar ondernemen in het agrarische gebied gaat inmiddels veel verder dan alleen het produceren van landbouwproducten.
Je kunt bijvoorbeeld een onderneming beginnen in de akkerbouw, veehouderij, fruitteelt, bloementeelt of voedselproductie. Ook bedrijven die agrarische ondernemers ondersteunen met machines, techniek, advies of dienstverlening vallen binnen deze sector. Daarnaast ontstaan er nieuwe ondernemingen rond streekproducten, korte voedselketens, natuurbeheer en agrarisch toerisme.
Wie in deze sector wil starten, moet rekening houden met zaken als grond, bedrijfsruimte, vergunningen, milieu, regelgeving en vaak aanzienlijke investeringen. Een goed onderzoek naar de mogelijkheden en verplichtingen is daarom belangrijk voordat je begint.
In de creatieve sector staat het ontwikkelen van ideeën, beelden, verhalen, producten of ervaringen centraal. Het is een brede sector waarin zelfstandigen en kleine ondernemingen een belangrijke rol spelen.
Denk bijvoorbeeld aan grafisch ontwerp, fotografie, film, muziek, theater, illustratie, schrijven, vormgeving, interieurontwerp of kunst. Ook creatieve bureaus, ontwerpstudio's en ondernemers die creatieve producten maken en verkopen kunnen hieronder vallen.
Een creatieve onderneming begint vaak met een persoonlijke vaardigheid of specialisme. Voor een starter is het vervolgens de uitdaging om daar een bedrijf van te maken. Wie zijn je klanten? Waarvoor willen zij betalen? Hoe bepaal je je tarieven en hoe zorg je ervoor dat potentiële opdrachtgevers je weten te vinden?
Dienstverlening is een van de breedste sectoren voor startende ondernemers. Je verkoopt hierbij meestal geen fysiek product, maar je kennis, tijd, vaardigheden of een bepaalde service.
Binnen de zakelijke dienstverlening kun je bijvoorbeeld starten als adviseur, accountant, boekhouder, marketeer, tekstschrijver, coach, trainer, fotograaf of consultant. Je kunt bedrijven helpen met administratie, personeel, communicatie, verkoop, strategie, organisatie of andere bedrijfsactiviteiten.
Ook niet-zakelijke dienstverlening biedt veel mogelijkheden. Denk aan schoonmaak, persoonlijke dienstverlening, onderhoud, huishoudelijke hulp, dierenverzorging of andere diensten voor particulieren.
Een voordeel van veel dienstverlenende ondernemingen is dat je relatief kleinschalig kunt beginnen. Soms heb je vooral je vakkennis, een computer, gereedschap of een werkplek nodig. Tegelijkertijd is het belangrijk om goed na te denken over je verdienmodel. Je verkoopt immers vaak je eigen tijd en die is beperkt.
De zorg is een brede sector waarin ondernemers zich kunnen richten op gezondheid, begeleiding, ondersteuning en welzijn. Naast grote zorgorganisaties zijn er veel zelfstandige professionals en kleinere ondernemingen actief.
Voorbeelden zijn fysiotherapie, psychologie, coaching, thuiszorg, begeleiding, persoonlijke verzorging en gespecialiseerde zorgdiensten. Ook ondersteunende ondernemingen die producten of diensten aan de zorg leveren kunnen in deze sector actief zijn.
Voor starters in de zorg zijn opleidingseisen, beroepsregels, kwaliteitseisen, privacy en andere wettelijke verplichtingen belangrijke aandachtspunten. Welke regels gelden, hangt sterk af van de werkzaamheden die je gaat uitvoeren. Controleer daarom voordat je start welke eisen voor jouw specifieke onderneming gelden.
Op onze website valt zorg onder de sector dienstverlening.
De horecasector draait om eten, drinken en gastvrijheid. Wie een eigen horecabedrijf wil beginnen, kan verschillende kanten op: van een restaurant, café of lunchroom tot een cateringbedrijf, foodtruck of kleinschalig eetconcept.
Een horecabedrijf vraagt vaak om een goede voorbereiding. Naast het concept en de doelgroep moet je bijvoorbeeld nadenken over een geschikte locatie, inkoop, personeel, openingstijden en huisvesting. Ook kunnen vergunningen en regels rond voedselveiligheid een belangrijke rol spelen.
Voor een starter is het verstandig om vooraf goed te berekenen hoeveel klanten je nodig hebt om je vaste en variabele kosten te kunnen betalen. Vooral huur, personeel en inkoop kunnen een groot deel van de omzet bepalen.
Toerisme biedt mogelijkheden voor ondernemers die bezoekers een verblijf, activiteit of ervaring willen aanbieden. Dat kan zowel gericht zijn op Nederlandse bezoekers als op toeristen uit het buitenland.
Denk aan een bed and breakfast, vakantieverblijf, reisorganisatie, excursiebedrijf, rondleiding, verhuur van recreatiemiddelen of activiteiten voor bezoekers. Ook ondernemers die streekproducten, cultuur of natuur combineren met een toeristische ervaring kunnen binnen deze sector actief zijn.
Bij een toeristische onderneming spelen locatie en seizoen vaak een belangrijke rol. De vraag kan gedurende het jaar sterk verschillen. Een financiële planning waarin je rekening houdt met drukke én rustige periodes is daarom belangrijk.
Industrie gaat over het produceren, bewerken of samenstellen van producten. Voor startende ondernemers hoeft industrie niet meteen te betekenen dat je een grote fabriek nodig hebt. Ook kleinschalige productiebedrijven kunnen hieronder vallen.
De kleine maakindustrie omvat bijvoorbeeld ondernemingen die meubels, onderdelen, voedingsmiddelen, verpakkingen, producten of maatwerk maken. Een starter kan beginnen met een kleine productieruimte en vervolgens uitbreiden wanneer de vraag groeit.
Bij een productiebedrijf zijn grondstoffen, machines, voorraad, opslag en logistiek belangrijke onderdelen van de bedrijfsvoering. Ook moet je goed kijken naar de kostprijs van een product. Een product kan populair zijn, maar als de productie te duur is, levert extra verkoop niet automatisch voldoende winst op.
De bouw is een sector met veel verschillende soorten ondernemingen. Je kunt bijvoorbeeld starten als timmerbedrijf, schilder, installateur, tegelzetter, stukadoor, dakdekker of aannemer. Ook gespecialiseerde bouwbedrijven en ondernemingen die advies of ondersteuning bieden aan de bouw horen hierbij.
Veel bouwondernemingen beginnen kleinschalig en groeien geleidelijk. Een goede vakkennis is belangrijk, maar als ondernemer krijg je daarnaast te maken met offertes, planning, administratie, verzekeringen, materiaalinkoop en klantenbeheer.
Afhankelijk van je werkzaamheden kunnen bovendien specifieke veiligheidsregels, certificaten en andere wettelijke eisen gelden. Onderzoek daarom vooraf wat nodig is om jouw werkzaamheden professioneel en volgens de regels uit te voeren.
Logistiek en vervoer zorgen ervoor dat mensen, goederen en grondstoffen op de juiste plaats terechtkomen. De sector omvat onder meer transport, koeriersdiensten, distributie, opslag en logistieke dienstverlening.
Als starter kun je bijvoorbeeld beginnen met een koeriersdienst, transportbedrijf, bezorgdienst of onderneming voor opslag en distributie. Ook gespecialiseerde logistieke dienstverlening kan een mogelijkheid zijn.
Bij transport en logistiek zijn voertuigen, brandstof of energie, onderhoud, verzekeringen en personeelskosten belangrijke onderdelen van de begroting. Daarnaast gelden voor bepaalde vormen van vervoer specifieke regels en vergunningseisen.
Bij retail en handel verkoop je producten aan consumenten of andere bedrijven. Dat kan via een fysieke winkel, een webshop, een markt, een groothandel of een combinatie van verkoopkanalen.
Een starter kan zich bijvoorbeeld richten op kleding, voeding, interieur, hobbyartikelen, sportproducten, zakelijke benodigdheden of een andere specifieke productgroep. Een duidelijke doelgroep en een onderscheidend aanbod zijn daarbij belangrijk.
Online verkopen maakt het mogelijk om zonder traditionele winkelruimte te beginnen, maar een webshop betekent niet dat je geen kosten hebt. Denk aan voorraad, verpakking, verzending, retouren, betaalmogelijkheden, marketing en klantenservice.
Techniek speelt een rol in vrijwel iedere sector en biedt daardoor veel verschillende mogelijkheden voor ondernemers. Het kan gaan om installatie, onderhoud, reparatie, elektrotechniek, werktuigbouw, machines of technische dienstverlening.
Een technisch bedrijf kan zich bijvoorbeeld richten op installatiewerk, onderhoud, machinebouw, reparatie of technische ondersteuning. Ook gespecialiseerde technische bedrijven kunnen vanuit een klein team worden opgebouwd.
Voor starters is het belangrijk om niet alleen naar technische kennis te kijken. Als ondernemer moet je ook opdrachten kunnen vinden, offertes maken, projecten plannen en je financiële administratie bijhouden. Juist de combinatie van vakkennis en ondernemerschap bepaalt in belangrijke mate hoe een technisch bedrijf zich kan ontwikkelen.
Innovatie en ICT vormen een sector waarin digitale technologie, nieuwe producten en nieuwe oplossingen centraal staan. Het gaat daarbij niet alleen om softwarebedrijven. Ook ondernemers die met technologie nieuwe toepassingen ontwikkelen kunnen hieronder vallen.
Voorbeelden zijn softwareontwikkeling, webontwikkeling, data-analyse, kunstmatige intelligentie, cybersecurity, automatisering en digitale dienstverlening. Daarnaast kunnen innovatieve startups zich richten op nieuwe technologie, producten of processen.
Een innovatief bedrijf starten vraagt vaak om meer onderzoek en ontwikkeling dan een traditionele onderneming. Je moet bijvoorbeeld onderzoeken of je oplossing technisch werkt, of er een markt voor bestaat en welke klanten bereid zijn ervoor te betalen. Testen, ontwikkelen en bijsturen zijn daarom vaak onderdeel van de eerste fase van het bedrijf.
De keuze voor één sector betekent niet dat je onderneming daar altijd volledig binnen blijft. Steeds meer bedrijven combineren verschillende activiteiten.
Een technisch bedrijf kan bijvoorbeeld software ontwikkelen. Een creatief bureau kan ook producten verkopen. Een horecabedrijf kan een eigen webshop beginnen en een agrarisch bedrijf kan daarnaast toeristische activiteiten aanbieden.
Voor een starter is het daarom vooral belangrijk om duidelijk te hebben wat de kern van de onderneming is. Wat verkoop je, voor wie doe je dat en waar verdien je geld mee? Vanuit die basis kun je vervolgens bepalen welke andere sectoren of branches aansluiten bij je activiteiten.
Een sector kiezen is uiteindelijk meer dan een vakgebied kiezen. Je kiest ook een markt waarin je klanten moet vinden en waarin andere ondernemers al actief zijn.
Onderzoek daarom voordat je start hoeveel vraag er is naar je product of dienst, wie je concurrenten zijn, welke prijzen gebruikelijk zijn en welke ontwikkelingen invloed kunnen hebben op jouw markt. Kijk daarnaast naar de regels en verplichtingen die specifiek voor jouw sector gelden.
Een duidelijk beeld van je sector helpt je vervolgens bij het maken van je ondernemingsplan, het bepalen van je doelgroep en het kiezen van een passende strategie. Je hoeft daarbij niet meteen alles te weten. Een goed onderzoek naar de markt en een realistische startbegroting geven je wel een veel betere basis om je onderneming op te bouwen.
Op StartendeOndernemers.nl zijn de sectoren voor ondernemers overzichtelijk ingedeeld. Je vindt er informatie die aansluit bij verschillende soorten ondernemingen en je kunt zoeken naar gespecialiseerde adviseurs die ervaring hebben met jouw vakgebied of ondernemersvraag.
De sectorindeling bestaat uit:
Of je nu vanuit je vak een eigen bedrijf wilt beginnen, een winkel of horecazaak wilt openen, een innovatief idee verder wilt ontwikkelen of een dienstverlenend bedrijf wilt opbouwen: een goed beeld van de sector waarin je gaat ondernemen helpt je om gerichter keuzes te maken.