StartendeOndernemers
Nieuws en updates
Een goed idee is het begin van veel innovatieve ondernemingen, maar tussen een eerste ingeving en een succesvolle start-up zit een lange weg. Zeker bij technologische en innovatieve bedrijven moet een ondernemer niet alleen bewijzen dat een product of technologie technisch werkt, maar ook dat er klanten op zitten te wachten, dat het bedrijf financieel levensvatbaar kan worden en dat de onderneming kan meegroeien.
Leestijd: 8 minuten
Dat maakt een innovatieve start anders dan veel andere ondernemingen. Onderzoek, experimenteren, testen, financiering en samenwerking spelen vaak al een belangrijke rol voordat er sprake is van een volwassen product en een stabiele omzet. Hoe pak je dat aan?
Innovatieve ondernemers zijn vaak enthousiast over hun uitvinding of technologie. Dat enthousiasme is belangrijk, maar een technische oplossing is nog geen onderneming. De eerste vraag moet daarom niet alleen zijn wat je hebt ontwikkeld, maar vooral welk probleem je ermee oplost en voor wie.
Een potentiële klant moet uiteindelijk bereid zijn om voor jouw oplossing te betalen. Onderzoek daarom zo vroeg mogelijk wie het probleem ervaart, hoe groot dat probleem is en hoe het nu wordt opgelost. Misschien blijkt tijdens dat onderzoek dat je oorspronkelijke idee moet worden aangepast. Dat is geen mislukking, maar juist waardevolle informatie.
Een innovatief product ontwikkelen kan veel geld kosten. Software moet worden gebouwd, prototypes moeten worden gemaakt, apparatuur moet worden aangeschaft en soms is uitgebreid technisch of wetenschappelijk onderzoek nodig.
Voordat je grote bedragen investeert, is het verstandig om verschillende aannames te onderzoeken. Is de technologie haalbaar? Zijn de benodigde grondstoffen of onderdelen beschikbaar? Zijn er wettelijke eisen? Bestaan er patenten of andere intellectuele eigendomsrechten waarmee je rekening moet houden? En zijn er al alternatieven op de markt?
Goed onderzoek kan voorkomen dat je maanden of jaren werkt aan een oplossing die technisch interessant is, maar commercieel niet haalbaar blijkt.
Veel innovatieve ondernemers willen hun product eerst helemaal afmaken voordat ze het aan de buitenwereld laten zien. Dat kan een kostbare vergissing zijn. Juist een vroege testversie kan belangrijke informatie opleveren.
Een prototype of minimale eerste versie hoeft niet perfect te zijn. Het doel is om te onderzoeken of de oplossing werkt en hoe potentiële gebruikers erop reageren. Met iedere test krijg je nieuwe informatie waarmee je het product kunt verbeteren.
Een succesvolle start-up ontstaat zelden in één keer. Vaak is het een proces van ontwikkelen, testen, meten en aanpassen. Een eerste versie werkt misschien technisch, maar blijkt in de praktijk te ingewikkeld. Een klant vindt het product interessant, maar wil een andere toepassing. Of de productiekosten blijken veel hoger dan verwacht.
Door deze informatie vroeg te verzamelen, kun je bijsturen voordat je grote investeringen doet. Test daarom niet alleen of je product werkt, maar ook of mensen het willen gebruiken en uiteindelijk willen kopen.
Een innovatieve ondernemer hoeft niet alle kennis zelf in huis te hebben. Juist bij technologische ondernemingen kan samenwerking met kennisinstellingen, gespecialiseerde adviseurs, andere ondernemers en brancheorganisaties waardevol zijn.
Ook incubators, accelerators en regionale innovatieprogramma's kunnen ondersteuning bieden. Denk aan coaching, toegang tot kennis, werkruimte, contacten met investeerders of hulp bij het ontwikkelen van een businessmodel.
Maak daarbij onderscheid tussen ondersteuning die je daadwerkelijk verder helpt en programma's die vooral veel tijd kosten. Als starter is je tijd schaars. Kies dus bewust waar je energie in steekt.
Een start-up kan vaak niet worden opgebouwd met alleen eigen geld. Vooral wanneer je lange tijd moet ontwikkelen voordat er omzet ontstaat, kan externe financiering noodzakelijk zijn.
Investeerders kijken daarbij niet alleen naar je idee. Zij willen weten hoe groot de markt is, wat je verdienmodel is, hoe sterk je team is en waarom jouw onderneming een kans maakt om snel te groeien. Ook willen zij inzicht in de risico's en de manier waarop hun investering uiteindelijk waarde kan creëren.
Een goed idee is dus niet automatisch investeerbaar. Je moet kunnen uitleggen hoe je van technologie naar een onderneming komt.
Wie investeerders wil aantrekken, doet er goed aan de onderneming professioneel in te richten. Zorg dat je financiële administratie klopt, je eigendomsstructuur duidelijk is en afspraken over intellectueel eigendom goed zijn vastgelegd.
Ook je financiële prognoses moeten realistisch zijn. Een investeerder heeft weinig aan een plan waarin de omzet ieder jaar spectaculair groeit zonder dat duidelijk is waarom dat zou gebeuren. Laat zien welke aannames achter je cijfers zitten en welke stappen nodig zijn om de groei te realiseren.
Bij innovatieve ondernemingen kan intellectueel eigendom een belangrijk onderdeel van de waarde van het bedrijf zijn. Denk aan patenten, auteursrechten, merken, software, ontwerpen of bedrijfsgeheimen.
Niet iedere innovatie kan of moet worden beschermd met een patent. Soms is snelheid belangrijker en kan kennis beter als bedrijfsgeheim worden behandeld. Het is verstandig om voordat je informatie breed deelt te onderzoeken welke bescherming bij jouw situatie past.
Een groot voordeel van veel technologische producten is dat de potentiële markt niet beperkt hoeft te blijven tot Nederland. Een softwareproduct, digitale dienst of innovatieve technologie kan soms relatief eenvoudig internationaal worden aangeboden.
Dat betekent niet dat je direct naar twintig landen moet uitbreiden. Begin met het onderzoeken van interessante buitenlandse markten. Waar bestaat dezelfde behoefte? Welke concurrenten zijn daar actief? Welke wetgeving geldt er? Hoe groot is de markt en hoe kom je bij potentiële klanten?
Een internationale marktverkenning kan ook aantonen dat een ander land veel interessanter is als eerste groeimarkt dan Nederland.
Internationale groei hoeft niet te betekenen dat je direct een kantoor in het buitenland opent. Samenwerken met een buitenlandse distributeur, technologiepartner, producent, kennisinstelling of launching customer kan een veel kleinere eerste stap zijn.
Voor innovatieve ondernemers kan internationale samenwerking bovendien toegang geven tot kennis en technologie die in Nederland minder beschikbaar is. Ook kan een buitenlandse partner helpen om de lokale markt beter te begrijpen.
Marketing is geen laatste stap die pas begint wanneer het product klaar is. Als je wacht tot de ontwikkeling volledig is afgerond, kan blijken dat je jarenlang hebt gebouwd aan iets waar onvoldoende vraag naar is.
Vertel daarom tijdens de ontwikkeling al waar je mee bezig bent, uiteraard zonder vertrouwelijke informatie prijs te geven. Praat met potentiële klanten, verzamel reacties en bouw een netwerk op rond je innovatie.
Ook een goede website, duidelijke presentatie en begrijpelijke uitleg zijn belangrijk. Technische ondernemers hebben soms de neiging om vooral uit te leggen hoe iets werkt. Potentiële klanten willen echter eerst weten welk probleem je oplost en wat het hen oplevert.
Een eerste klant binnenhalen is een belangrijke mijlpaal, maar nog geen bewijs dat je een schaalbaar bedrijf hebt. Misschien kost iedere nieuwe klant zoveel maatwerk dat je nauwelijks winst maakt. Of je productiecapaciteit is onvoldoende om een grotere vraag aan te kunnen.
Kijk daarom voortdurend naar de verhouding tussen groei en kosten. Kun je meer klanten bedienen zonder dat je kosten even snel stijgen? Kun je delen van het proces automatiseren? Kun je het product standaardiseren? En kun je de verkoop uitbreiden zonder dat alles afhankelijk blijft van de oprichter?
Een start-up draait in het begin vaak sterk op de oprichters. Zij kennen de technologie, spreken met klanten, regelen financiering en lossen problemen op. Maar wanneer het bedrijf groeit, ontstaat het risico dat te veel kennis en verantwoordelijkheid bij één of twee mensen blijft liggen.
Documenteer daarom belangrijke processen en zorg dat kennis wordt gedeeld. Denk ook na over personeel, cybersecurity, verzekeringen, contracten en financiële reserves. Groei brengt nieuwe risico's met zich mee en vraagt om een andere manier van organiseren.
Een van de moeilijkste onderdelen van ondernemen met een innovatieve technologie is misschien wel durven veranderen. Je hebt waarschijnlijk veel tijd, geld en energie in je oorspronkelijke idee gestoken. Toch kan uit onderzoek blijken dat een andere toepassing commercieel interessanter is.
Een succesvolle start-up is daarom niet noodzakelijk de onderneming die het oorspronkelijke idee het beste uitvoert. Het kan juist de onderneming zijn die het beste leert van klanten, tests en veranderende omstandigheden.
Bij een innovatieve start-up komen veel verschillende vraagstukken samen. Je krijgt te maken met ondernemingsstrategie, financiering, administratie, juridische zaken, intellectueel eigendom, marketing en mogelijk internationale expansie.
Je hoeft die kennis niet allemaal zelf te beheersen. Op StartendeOndernemers.nl zijn ruim 50 adviseurs vertegenwoordigd die ondernemers met verschillende zakelijke vraagstukken kunnen helpen. Iedere adviseur heeft een eigen profielpagina waarop je kunt bekijken wat deze voor ondernemers kan betekenen en direct contact kunt opnemen.
Juist voor een innovatieve ondernemer kan het waardevol zijn om op verschillende momenten met een deskundige te sparren. Een adviseur hoeft niet het hele traject over te nemen. Soms is een kritisch gesprek over je businessmodel, financieringsplan of groeistrategie al voldoende om een belangrijke volgende stap beter voorbereid te zetten.
Nederland heeft de afgelopen jaren verschillende start-ups voortgebracht die vanuit een vernieuwend idee zijn uitgegroeid tot bedrijven met internationale ambities. Denk bijvoorbeeld aan:
Deze bedrijven verschillen sterk van elkaar, maar hebben één belangrijk punt gemeen: het begon met een oplossing voor een concreet probleem. Daarna volgden ontwikkeling, testen, financiering, klanten, samenwerking en uiteindelijk schaalvergroting. Voor een startende ondernemer is dat misschien wel de belangrijkste les: een succesvolle start-up ontstaat zelden in één grote stap, maar meestal door steeds de volgende stap goed te zetten.
De weg van een innovatief idee naar een succesvolle start-up bestaat uit veel meer dan het ontwikkelen van een goed product. Je moet onderzoeken of de technologie haalbaar is, testen of klanten erop zitten te wachten, een verdienmodel ontwikkelen, financiering regelen en een team en organisatie bouwen die de groei aankunnen.
Daarbij is het belangrijk om niet te snel te willen gaan, maar ook niet eindeloos te blijven ontwikkelen zonder de markt te betrekken. Onderzoek, testen en klantcontact moeten vanaf het begin onderdeel zijn van het proces.
Een innovatieve onderneming begint uiteindelijk met een idee, maar groeit pas uit tot een bedrijf wanneer technologie, markt, mensen en financiën bij elkaar komen. Wie bereid is voortdurend te leren, samen te werken en het plan waar nodig aan te passen, vergroot de kans dat een veelbelovend idee uitgroeit tot een onderneming met toekomst.
