Een Nederlands bedrijf runnen als je in het buitenland woont, kan dat?

Steeds meer ondernemers werken waar ze willen. Dankzij videobellen, online administratie en digitale verkoop kun je een bedrijf runnen zonder iedere dag op een Nederlands kantoor te zitten. Maar wat als je nog wel een Nederlands bedrijf wilt hebben terwijl je zelf in het buitenland woont? Kan dat zomaar?

Leestijd: 7 minuten

Het korte antwoord is: ja, dat kan in veel situaties. Maar waar je woont, waar je bedrijf daadwerkelijk actief is en waar je werkzaamheden uitvoert, kan grote gevolgen hebben voor je inschrijving, belastingen, btw en sociale zekerheid. Een Nederlandse onderneming hebben terwijl je in het buitenland woont, is daarom iets anders dan simpelweg je laptop meenemen naar het buitenland.

Wonen in het buitenland betekent niet automatisch een buitenlands bedrijf

Je woonplaats en de vestigingsplaats van je onderneming zijn twee verschillende zaken. Het is mogelijk dat jij in het buitenland woont en toch een onderneming in Nederland hebt. Daarvoor moet er wel een zakelijke reden zijn waarom je onderneming daadwerkelijk met Nederland verbonden is.

De KVK geeft bijvoorbeeld aan dat je als iemand die in het buitenland woont een Nederlandse eenmanszaak kunt inschrijven wanneer je in Nederland bedrijfsactiviteiten hebt en een Nederlands bezoekadres kunt opgeven. In bepaalde situaties gelden aanvullende voorwaarden.

Het is dus niet voldoende om alleen te zeggen dat je graag een Nederlands bedrijf wilt hebben. Er moet daadwerkelijk sprake zijn van bedrijfsactiviteiten en een zakelijke aanwezigheid in Nederland.

Een Nederlands bedrijf vanuit je buitenlandse woning

Stel dat je een Nederlandse onderneming hebt en naar Spanje, Portugal of een ander land verhuist. Je klanten zitten grotendeels in Nederland en je houdt je Nederlandse bedrijf aan. Vervolgens verricht je vrijwel al je werkzaamheden vanuit je woning in het buitenland.

Dan wordt de situatie fiscaal ingewikkelder. Je woont immers niet meer in Nederland en je verricht je werkzaamheden vanuit een ander land. Dat kan betekenen dat het land waar je woont ook belasting wil heffen over je inkomen of onderneming.

Waar je precies belasting betaalt, hangt onder meer af van je woonplaats, de rechtsvorm van je bedrijf, waar de werkzaamheden plaatsvinden en het belastingverdrag tussen Nederland en het land waar je woont. Nederland kent hiervoor regels voor buitenlandse belastingplichtigen.

Waar woont de ondernemer eigenlijk?

Voor de belastingheffing is je officiële inschrijfadres niet altijd het belangrijkste. Het gaat om je daadwerkelijke situatie. Wanneer je bijvoorbeeld permanent in een ander land woont, daar je dagelijkse leven hebt en vanuit dat land werkt, kan dat land jou als belastingplichtige beschouwen.

Dat is een belangrijk verschil met een ondernemer die tijdelijk vanuit het buitenland werkt. Een paar weken vanuit een vakantiewoning werken is fiscaal iets anders dan daadwerkelijk emigreren en je onderneming vanuit het buitenland voortzetten.

Waar wordt het bedrijf feitelijk geleid?

Ook de plaats waar je onderneming feitelijk wordt bestuurd kan van belang zijn. Als je een Nederlandse bv hebt, maar zelf permanent vanuit het buitenland de onderneming bestuurt, kan de fiscale behandeling ingewikkelder worden.

Je moet daarom niet alleen kijken naar waar je bedrijf staat ingeschreven, maar ook naar waar beslissingen worden genomen, waar werkzaamheden plaatsvinden en waar de onderneming daadwerkelijk actief is.

Wat is een vaste inrichting?

Een belangrijk begrip bij internationaal ondernemen is de vaste inrichting. Daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer een onderneming in een ander land beschikt over een duurzame bedrijfsruimte met voldoende faciliteiten om zelfstandig bedrijfsactiviteiten uit te voeren.

Een winkel, werkplaats of fabriek met kantoor kan bijvoorbeeld een vaste inrichting zijn. Een tijdelijke gehuurde ruimte of een locatie die alleen voor ondersteunende werkzaamheden wordt gebruikt, hoeft dat niet te zijn. De precieze beoordeling kan bovendien afhangen van het toepasselijke belastingverdrag. 

Een vaste inrichting kan gevolgen hebben voor de belastingheffing en andere verplichtingen. Daarom is dit een onderwerp dat je serieus moet laten beoordelen voordat je je onderneming naar het buitenland verplaatst.

En hoe zit het met de btw?

Ook voor de btw maakt het verschil waar je onderneming gevestigd is, waar je diensten verricht en waar je klanten zitten. Een Nederlandse onderneming die vanuit het buitenland werkt, kan te maken krijgen met Nederlandse én buitenlandse btw-regels.

Dat betekent niet dat je automatisch in twee landen btw moet afdragen. De regels verschillen bijvoorbeeld afhankelijk van het soort klant, het land van de klant en het soort product of dienst dat je verkoopt.

Voor ondernemers die internationaal gaan werken is het daarom verstandig om vooraf vast te stellen welke btw-regels op hun situatie van toepassing zijn.

Kun je Nederlandse klanten houden?

Ja. Ook wanneer je onderneming uiteindelijk vanuit het buitenland wordt gevoerd, kun je Nederlandse klanten blijven bedienen. Sterker nog: het hebben van Nederlandse klanten betekent niet automatisch dat je onderneming in Nederland gevestigd moet blijven.

De KVK geeft aan dat een ondernemer die vanuit het buitenland werkt Nederlandse klanten kan hebben zonder dat het bedrijf in het Nederlandse Handelsregister staat ingeschreven, afhankelijk van de situatie. Of je in Nederland ingeschreven moet blijven, hangt onder andere af van de vraag of je nog daadwerkelijk bedrijfsactiviteiten in Nederland hebt. 

Een Nederlands adres is niet hetzelfde als een Nederlandse onderneming

Een veelgemaakte denkfout is dat je met een Nederlands post- of bezoekadres automatisch een Nederlandse onderneming kunt blijven voeren. Zo eenvoudig ligt het niet.

Een adres kan onderdeel zijn van de zakelijke aanwezigheid van je onderneming, maar uiteindelijk wordt gekeken naar de daadwerkelijke activiteiten. Een Nederlandse opslagruimte, een kantoor waar personeel werkt of een winkel kan bijvoorbeeld een andere fiscale betekenis hebben dan alleen een postadres.

Wat gebeurt er met je eenmanszaak?

Voor een eenmanszaak kan emigratie extra aandacht vragen. Bij een eenmanszaak zijn ondernemer en onderneming juridisch nauw met elkaar verbonden. Wanneer jij naar het buitenland verhuist en je werkzaamheden daar voortzet, moet daarom opnieuw worden bekeken hoe de onderneming fiscaal en juridisch wordt behandeld.

Het kan in sommige situaties logischer zijn om de onderneming in het buitenland voort te zetten. In andere gevallen kan een Nederlandse onderneming met activiteiten in Nederland passend blijven. Er bestaat geen algemene oplossing die voor iedere ondernemer werkt.

En als je een bv hebt?

Een bv is juridisch een aparte rechtspersoon. Daardoor kan de situatie anders zijn dan bij een eenmanszaak. Je kunt als aandeelhouder of bestuurder in het buitenland wonen terwijl de bv in Nederland gevestigd is.

Maar ook hier geldt dat je niet alleen naar de statutaire vestigingsplaats moet kijken. De feitelijke leiding, werkzaamheden, personeel en activiteiten kunnen allemaal van belang zijn voor de fiscale beoordeling.

Werken vanuit het buitenland kan ook gevolgen hebben voor sociale zekerheid

Belastingen zijn niet het enige aandachtspunt. Wanneer je vanuit een ander land werkt, kunnen ook regels rond sociale verzekeringen en zorgverzekering veranderen. Dit is vooral belangrijk wanneer je verhuist naar een ander EU-land of wanneer je personeel in verschillende landen laat werken.

Bij werknemers kunnen bijvoorbeeld regels gelden waardoor een werkgever zich in een ander land moet registreren of daar loonheffingen en sociale premies moet afdragen. De Belastingdienst wijst erop dat de beoordeling onder meer afhankelijk is van nationale wetgeving, Europese regels en belasting- en socialezekerheidsverdragen. 

Een internationale verhuizing kan financieel aantrekkelijk lijken

Voor sommige ondernemers is emigreren aantrekkelijk omdat de kosten van levensonderhoud lager zijn, het klimaat beter bij hen past of omdat zij meer vrijheid willen. Het kan verleidelijk zijn om vervolgens te denken dat ook de onderneming automatisch goedkoper wordt.

Dat hoeft niet zo te zijn. Je kunt bijvoorbeeld te maken krijgen met buitenlandse belastingaangiften, lokale administratie, verzekeringen, andere regels voor sociale zekerheid en extra kosten voor adviseurs. Ook kan een structuur die in Nederland eenvoudig was, in een ander land aanzienlijk ingewikkelder worden.

Laat je plannen vooraf beoordelen

Wil je in het buitenland gaan wonen en je Nederlandse onderneming behouden, wacht dan niet tot na je verhuizing met het uitzoeken van de gevolgen. De combinatie van ondernemerschap en internationaal wonen kan fiscale en juridische consequenties hebben die je als starter moeilijk zelf kunt overzien.

Op StartendeOndernemers.nl zijn ruim 50 adviseurs vertegenwoordigd die ondernemers kunnen helpen met onder andere administratie, belastingen, juridische vraagstukken en bedrijfsstructuur. Iedere adviseur heeft een eigen profielpagina waarop je kunt bekijken welke ondersteuning wordt geboden en direct contact kunt opnemen.

Voor een internationale verhuizing kan het verstandig zijn om niet alleen je boekhouder, maar specifiek iemand met kennis van internationaal ondernemen en belastingverdragen naar je plannen te laten kijken.

Eerst verhuizen of eerst advies?

Als je serieus overweegt om vanuit het buitenland een Nederlands bedrijf te blijven runnen, is de volgorde belangrijk. Verhuis niet eerst en ga daarna pas uitzoeken wat de gevolgen zijn. Laat vooraf beoordelen wat je woonplaats wordt, waar je onderneming gevestigd is, waar je werkzaamheden plaatsvinden en welke belasting- en administratieve verplichtingen daaruit voortkomen.

Een Nederlandse onderneming runnen terwijl je in het buitenland woont kan dus zeker. Maar het is geen kwestie van alleen je Nederlandse bedrijf inschrijven en vervolgens vanuit een ander land verder werken. Juist de combinatie van woonland, vestigingsland en de plaats waar je daadwerkelijk werkt bepaalt hoe jouw situatie eruitziet.

Voor een ondernemer die zijn zaken goed heeft geregeld, kan internationaal wonen en ondernemen juist veel vrijheid bieden. De belangrijkste stap is daarom niet het boeken van het vliegticket, maar eerst zorgen dat je ondernemingsstructuur, belastingen en administratie passen bij de nieuwe situatie.