Zeven dagen per week open: wat betekenen ruime openingstijden voor de startende winkelier?

Wie vroeger een winkel begon, wist vaak precies waar hij aan toe was. Zaterdag was een belangrijke verkoopdag, maar daarna gingen de deuren dicht. Zondag en maandag waren voor veel winkeliers vaste rustdagen. Tegenwoordig zijn winkels op veel plaatsen zes of zelfs zeven dagen per week geopend en verwachten klanten dat zij ook buiten traditionele winkeltijden terechtkunnen. Voor een startende winkelier is dat een belangrijke keuze: moet je mee in die ruime openingstijden of kun je juist bewust kiezen voor minder uren?

Leestijd: 8 minuten

Ruime openingstijden kunnen meer omzet opleveren, maar betekenen ook hogere personeelskosten, meer werk en minder vrije tijd. De vraag is daarom niet alleen wanneer je klanten wilt ontvangen, maar vooral wanneer het voor jouw onderneming daadwerkelijk zinvol is om open te zijn.

De winkel is veranderd

De manier waarop consumenten winkelen is de afgelopen decennia sterk veranderd. Winkelen is niet meer uitsluitend een activiteit die overdag en op zaterdag plaatsvindt. Mensen werken op andere tijden, doen boodschappen na werktijd en combineren fysieke winkels met online zoeken en bestellen. Een winkel die om 17.00 uur sluit, kan daardoor klanten mislopen die pas daarna tijd hebben.

Daar komt de concurrentie van webshops bij. Een webshop heeft geen traditionele sluitingstijd. Een klant kan 's avonds op de bank een product bekijken, vergelijken en bestellen. Dat betekent niet dat een fysieke winkel zeven dagen per week geopend moet zijn, maar het maakt de keuze voor openingstijden wel belangrijker.

Wat zegt de wet over openingstijden van winkels?

Voor winkels gelden in Nederland regels uit de Winkeltijdenwet. Op werkdagen en zaterdag mogen winkels in principe tussen 06.00 en 22.00 uur open zijn. Voor zon- en feestdagen geldt als uitgangspunt dat winkels gesloten zijn, maar gemeenten kunnen hiervan afwijken en koopzondagen of andere openstellingen toestaan. Daarom kunnen de toegestane openingstijden per gemeente verschillen. Als startende winkelier is het dus verstandig om naast de landelijke regels ook de gemeentelijke regels te controleren.

Heb je personeel, dan krijg je daarnaast te maken met de Arbeidstijdenwet. Die stelt eisen aan onder meer werktijden, pauzes en rusttijden. Voor werknemers gelden bovendien specifieke regels voor werken op zondag. Een werknemer hoeft niet automatisch op zondag te werken; daarover moeten afspraken worden gemaakt en er gelden voorwaarden.

Je hoeft niet altijd open te zijn

Als startende winkelier kun je gemakkelijk het gevoel krijgen dat je zo veel mogelijk uren open moet zijn. Hoe langer de deur openstaat, hoe meer klanten je immers kunt ontvangen. In werkelijkheid werkt het niet zo eenvoudig.

Een extra openingsuur levert alleen iets op wanneer er voldoende klanten komen om de kosten en jouw inzet te rechtvaardigen. Als je op maandagavond drie klanten ontvangt die gezamenlijk €75 besteden, terwijl je voor dat uur bijvoorbeeld personeel, energie en andere kosten maakt, is het de vraag of die extra opening commercieel interessant is.

Het is daarom verstandiger om openingstijden als onderdeel van je bedrijfsmodel te bekijken. Je verkoopt niet alleen producten, maar verkoopt ook de beschikbaarheid van je winkel. Daar hangt een prijskaartje aan.

Welke openingstijden passen bij jouw winkel?

De juiste openingstijden verschillen sterk per branche. Een supermarkt heeft een ander klantenpatroon dan een kledingwinkel. Een bakker heeft juist veel klanten in de ochtend, terwijl een cadeauwinkel of woonwinkel mogelijk meer bezoekers in de middag en op zaterdag trekt.

Ook de locatie speelt een belangrijke rol. Een winkel in een druk stadscentrum kan profiteren van koopavond en koopzondag, terwijl een winkel op een bedrijventerrein daar misschien nauwelijks voordeel van heeft. Een winkel in een toeristisch gebied krijgt weer te maken met andere bezoekersstromen, bijvoorbeeld in weekenden en vakanties.

Voor een startende winkelier is het daarom belangrijk om niet simpelweg de openingstijden van de concurrent over te nemen. Kijk naar het gedrag van jouw potentiële klanten.

Openingstijden zijn ook een privékeuze

Voor een ondernemer die zelf in de winkel staat, hebben openingstijden rechtstreeks gevolgen voor het privéleven. Een winkel die iedere avond tot 20.00 uur open is en ook op zondag draait, betekent dat je een groot deel van je week in je bedrijf doorbrengt.

Dat kan tijdelijk prima zijn, bijvoorbeeld tijdens de startfase. Maar het wordt een ander verhaal wanneer je dit jarenlang volhoudt. Ondernemen betekent niet dat je automatisch zeven dagen per week beschikbaar moet zijn. Je moet vooraf nadenken over de hoeveelheid tijd die je bereid bent structureel aan je winkel te besteden.

Heb je een gezin, wil je sporten, heb je mantelzorgtaken of vind je het belangrijk om regelmatig een volledige vrije dag te hebben? Dan horen die zaken ook thuis in je ondernemingsplan. Een bedrijf dat financieel aantrekkelijk lijkt maar alleen werkt wanneer jij zeventig uur per week aanwezig bent, kan in de praktijk een heel ander bedrijf zijn dan je vooraf dacht.

Moet je als winkelier alles zelf doen?

Ruime openingstijden worden gemakkelijker wanneer je niet zelf alle uren hoeft te werken. Je kunt personeel inzetten voor bijvoorbeeld de avonduren, de zaterdag of de zondag. Daarmee creëer je meer flexibiliteit, maar daar staan uiteraard personeelskosten en werkgeversverplichtingen tegenover.

Voor een startende winkelier kan personeel bovendien een flinke financiële stap zijn. De omzet moet voldoende zijn om niet alleen het loon te betalen, maar ook de bijkomende werkgeverskosten. Daarom kan het aantrekkelijk lijken om zelf alle uren te werken, terwijl je daarmee feitelijk je eigen tijd tegen een laag uurtarief verkoopt.

Maak daarom voordat je ruime openingstijden invoert een berekening. Kijk naar de verwachte omzet per extra openingsuur en zet daar alle extra kosten tegenover. Vergeet daarbij niet je eigen tijd mee te nemen.

Een koopavond is niet automatisch interessant

De traditionele koopavond is een goed voorbeeld van veranderend winkelgedrag. Veel winkels zijn op een vaste avond langer open, maar het succes daarvan verschilt sterk per locatie en branche.

Voor een kledingwinkel kan een avondopening interessant zijn omdat klanten na hun werk kunnen komen passen. Voor een winkel die vooral overdag wordt bezocht, kan dezelfde avond juist weinig extra omzet opleveren.

Een startende winkelier kan daarom beter meten dan aannemen. Houd bijvoorbeeld gedurende enkele weken bij hoeveel bezoekers en omzet een extra avond oplevert. Daarna kun je bepalen of de extra opening structureel moet blijven.

Ook zondagopenstelling vraagt om een zakelijke afweging

Of winkels op zondag open mogen, verschilt per gemeente en wordt onder meer bepaald door lokale regels. Daarnaast kunnen voor bepaalde winkelgebieden of branches specifieke afspraken gelden. Controleer daarom voordat je je openingstijden vaststelt welke regels op jouw locatie van toepassing zijn.

Maar ook wanneer zondagopenstelling is toegestaan, betekent dat niet dat je winkel iedere zondag open moet. Voor sommige winkels kan zondag een belangrijke verkoopdag zijn. Voor andere ondernemers levert een zondagopening vooral extra kosten en een extra werkdag op.

Je kunt ook kiezen voor beperkte openingstijden

Niet iedere winkel hoeft mee te doen aan de race om de langste openingstijden. Juist een bewuste keuze voor beperkte openingstijden kan onderdeel worden van je bedrijfsconcept.

Een speciaalzaak kan bijvoorbeeld van dinsdag tot en met zaterdag geopend zijn en op maandag gesloten blijven. Een winkelier kan ervoor kiezen om één avond per week langer open te gaan en de andere avonden dicht te blijven. Een ondernemer die op afspraak werkt, kan reguliere openingstijden combineren met afspraken buiten de winkeluren.

De voorwaarde is wel dat klanten precies weten wanneer ze welkom zijn. Duidelijke en consequent gecommuniceerde openingstijden zijn belangrijk. Zet ze niet alleen op de deur, maar ook op je website, Google-profiel en andere kanalen waarop klanten je vinden.

Een winkel kan ook op afspraak werken

Voor bepaalde branches is het helemaal niet noodzakelijk om de hele dag een winkel open te houden. Denk bijvoorbeeld aan een bruidsmodezaak, interieurwinkel, keukenzaak of speciaalzaak waarbij klanten uitgebreid advies nodig hebben.

Je kunt dan werken met een combinatie van vaste openingstijden en afspraken. Daarmee benut je je tijd gerichter. Een klant die speciaal voor een adviesgesprek komt, kan bovendien meer waarde vertegenwoordigen dan iemand die toevallig binnenloopt.

Online verkoop verandert de rekensom

Heb je naast een fysieke winkel ook een webshop, dan kun je de functies van beide verkoopkanalen verschillend inzetten. De fysieke winkel kan bijvoorbeeld vooral worden gebruikt voor advies, beleving en persoonlijk contact, terwijl klanten online ook buiten openingstijden kunnen bestellen.

Dat kan betekenen dat je niet hoeft te proberen om met je fysieke winkel dezelfde beschikbaarheid te bieden als een webshop. Je kunt juist duidelijk maken wat een klant in de winkel krijgt wat online niet beschikbaar is.

Maak van openingstijden een onderdeel van je bedrijfsstrategie

Voor een startende winkelier zijn openingstijden meer dan een praktische mededeling op de winkeldeur. Ze bepalen hoeveel uren je werkt, hoeveel personeel je nodig hebt, welke kosten je maakt en wanneer klanten je kunnen bezoeken. Daarmee hebben ze rechtstreeks invloed op de winstgevendheid én op je privéleven.

De belangrijkste vraag is daarom niet: "Hoeveel uur zijn andere winkels open?" maar: "Wanneer zijn mijn klanten bereid om bij mij te kopen en levert het mij voldoende op om op die momenten open te zijn?"

Begin eventueel met een test

Je hoeft je openingstijden niet meteen voor een heel jaar vast te leggen. Zeker als je een nieuwe winkel begint, weet je nog niet precies wanneer je klanten komen. Je kunt daarom verschillende openingstijden testen en de resultaten bijhouden.

Misschien blijkt dat vrijdagavond en zaterdag belangrijk zijn, terwijl maandag nauwelijks klanten oplevert. Of misschien ontdek je dat juist de ochtenduren belangrijk zijn. Door je bezoekersaantallen en omzet per uur te volgen, krijg je na verloop van tijd een veel beter beeld van het optimale ritme.

Ook seizoenen kunnen een verschil maken. In december kunnen ruimere openingstijden interessant zijn, terwijl je in januari misschien juist bewust wat gas terugneemt. Een winkel hoeft dus niet iedere week van het jaar hetzelfde openingsschema te hanteren, zolang je klanten maar duidelijk informeert.

De moderne winkelier hoeft niet altijd achter de toonbank te staan

Het idee dat een succesvolle winkelier altijd aanwezig moet zijn, past steeds minder goed bij de manier waarop winkels tegenwoordig worden gerund. Met personeel, een webshop, online afspraken en digitale communicatie kun je verschillende verkoopkanalen combineren.

Dat geeft je als starter ook de mogelijkheid om vanaf het begin na te denken over de onderneming die je wilt opbouwen. Wil je vooral zelf in de winkel staan en persoonlijk contact hebben met klanten? Of wil je uiteindelijk een bedrijf creëren dat ook zonder jouw voortdurende aanwezigheid kan functioneren?

Dat zijn twee verschillende uitgangspunten en ze vragen om een andere planning, personeelsstrategie en financiële aanpak.

Van ondernemersweekend naar ondernemerschap met balans

De tijd waarin veel winkeliers zaterdagavond de deur achter zich dichttrokken en pas dinsdag weer begonnen, ligt voor veel branches achter ons. Maar dat betekent niet dat je als startende winkelier verplicht bent om zeven dagen per week beschikbaar te zijn.

Ruime openingstijden kunnen een concurrentievoordeel zijn als ze aansluiten bij het koopgedrag van jouw klanten. Ze kunnen tegelijkertijd een valkuil worden wanneer je vooral extra uren maakt zonder dat daar voldoende omzet tegenover staat.

Een goede winkelier kijkt daarom niet alleen naar de vraag wanneer de klant wil winkelen, maar ook naar de vraag welk bedrijf hij of zij zelf wil runnen. Een succesvolle winkel hoeft niet per se de winkel te zijn die het langst open is. Het gaat erom dat de openingstijden passen bij je klanten, je verdienmodel, je locatie, je personeel én het leven dat je als ondernemer wilt leiden.

Twijfel je over je bedrijfsmodel, personeelsplanning, financiële berekening of de praktische inrichting van je winkel? Op StartendeOndernemers.nl zijn ruim 50 gespecialiseerde adviseurs vertegenwoordigd die ondernemers kunnen helpen bij verschillende ondernemingsvraagstukken. Iedere adviseur heeft een eigen profielpagina waarop je meer informatie vindt en rechtstreeks contact kunt opnemen.