Starten met een compagnon: waar moet je aan denken en wat zijn de risico's?

Starten met een compagnon: waar moet je aan denken en wat zijn de risico's?

Samen een bedrijf beginnen kan een aantrekkelijke manier zijn om te ondernemen. Je staat er niet alleen voor, kunt kennis en ervaring combineren en kunt de kosten en verantwoordelijkheden verdelen. Misschien kennen jullie elkaar al jaren, vullen jullie elkaar zakelijk goed aan of hebben jullie samen een idee dat je alleen niet zou willen uitvoeren.

Leestijd: 7 minuten

Toch is een goede persoonlijke klik geen garantie voor een succesvolle samenwerking. Een bedrijf starten met een compagnon betekent dat je belangrijke beslissingen samen neemt en dat je ook financieel en juridisch met elkaar verbonden kunt raken. Juist daarom is het verstandig om vóór de start goed na te denken over de samenwerking en niet pas afspraken te maken wanneer er problemen ontstaan.

Waarom wil je samen ondernemen?

Begin met de vraag waarom je eigenlijk een compagnon nodig hebt. Misschien heeft de ander kennis waar jij niet over beschikt, brengt hij of zij een netwerk mee of zijn jullie samen sterker in verkoop en uitvoering. Dat kan een goede reden zijn om samen te starten.

Maar soms zoeken starters vooral een compagnon omdat ze het spannend vinden om alleen te beginnen. Dat is op zichzelf geen sterke reden. Je kunt ook ondersteuning zoeken bij een adviseur, freelancer, medewerker of samenwerkingspartner zonder meteen samen eigenaar van een bedrijf te worden.

Vullen jullie elkaar echt aan?

Een goede samenwerking betekent niet dat jullie hetzelfde kunnen. Juist verschillende kwaliteiten kunnen waardevol zijn. Misschien ben jij sterk in productontwikkeling en administratie, terwijl je compagnon goed is in verkoop en klantcontact.

Kijk daarom niet alleen naar wat jullie gemeen hebben, maar vooral naar wat jullie elkaar zakelijk te bieden hebben. Bespreek ook eerlijk waar jullie minder goed in zijn. Een compagnon die precies hetzelfde kan en doet als jij, is niet automatisch de beste keuze.

Maak afspraken over geld

Geld is één van de onderwerpen waar binnen samenwerkingen de meeste problemen over kunnen ontstaan. Spreek daarom vooraf af hoeveel ieder investeert, hoe de kosten worden verdeeld en hoe jullie omgaan met extra financiering wanneer het bedrijf meer geld nodig heeft.

Bespreek ook hoe jullie privé omgaan met financiële risico's. Wat gebeurt er wanneer één van jullie geen extra geld kan of wil investeren? En wat als de één veel meer uren werkt dan de ander?

Een gelijke verdeling is niet altijd eerlijk

Veel compagnons kiezen automatisch voor een verdeling van 50/50. Dat lijkt eenvoudig, maar een gelijke verdeling is niet altijd de meest logische. Misschien brengt één persoon aanzienlijk meer geld in, terwijl de ander fulltime voor het bedrijf werkt. Of één compagnon brengt waardevolle kennis, klanten of een bestaand netwerk mee.

Het is daarom verstandig om niet alleen te kijken naar wat ieder aan het begin inbrengt, maar ook naar de toekomstige werkzaamheden, verantwoordelijkheden en risico's.

Wie neemt welke beslissingen?

Een samenwerking kan lastig worden wanneer jullie verschillende ideeën hebben over de richting van het bedrijf. Wie beslist over grote investeringen? Wie bepaalt welke klanten worden aangenomen? Wie mag contracten ondertekenen? En wat gebeurt er als jullie het fundamenteel oneens zijn?

Juist wanneer jullie het goed met elkaar kunnen vinden, kan het verleidelijk zijn om te zeggen dat jullie dit later wel oplossen. Toch is het verstandig om vooraf afspraken te maken over besluitvorming. Een deadlock waarbij beide compagnons evenveel zeggenschap hebben en niemand een beslissing kan nemen, kan een onderneming behoorlijk verlammen.

Wat gebeurt er als één van jullie wil stoppen?

Dit is misschien wel één van de belangrijkste vragen die je vooraf moet beantwoorden. Wat gebeurt er als één compagnon een andere onderneming wil beginnen, in loondienst wil gaan of simpelweg niet meer verder wil?

Maak afspraken over de mogelijkheid om aandelen of het aandeel in de onderneming over te dragen. Spreek ook af hoe de waarde van het aandeel wordt bepaald en wie het kan overnemen. Daarmee voorkom je dat jullie pas over de prijs gaan onderhandelen wanneer de samenwerking al onder spanning staat.

En wat als de samenwerking niet meer werkt?

Een samenwerking kan om allerlei redenen eindigen. Misschien verschillen jullie steeds vaker van mening, verandert de persoonlijke situatie van één van jullie of blijkt het bedrijf onvoldoende levensvatbaar. Een goede vriendschap kan onder zakelijke druk zelfs veranderen in een conflict.

Daarom is het belangrijk om ook het scenario van een zakelijke scheiding te bespreken. Dat klinkt misschien negatief wanneer je net begint, maar het is juist een teken dat je de samenwerking serieus neemt.

Let op de juridische vorm

De rechtsvorm die jullie kiezen heeft gevolgen voor aansprakelijkheid, belastingen, administratie en de manier waarop jullie samenwerken. Een vof ligt bijvoorbeeld voor de hand bij sommige samenwerkingen tussen ondernemers, maar daarbij kunnen vennoten onder omstandigheden persoonlijk aansprakelijk zijn voor schulden van de onderneming.

Een bv kan in andere situaties beter passen, bijvoorbeeld wanneer er grotere financiële risico's of groeiplannen zijn. Welke rechtsvorm verstandig is, hangt volledig af van jullie situatie. Laat je hierover daarom vooraf goed informeren.

Leg afspraken vast

Mondelinge afspraken zijn kwetsbaar. Ook wanneer jullie elkaar volledig vertrouwen, is het verstandig om belangrijke afspraken schriftelijk vast te leggen. Denk aan de verdeling van eigendom, werkzaamheden, winst, bevoegdheden, investeringen, besluitvorming, ziekte, vakantie, arbeidsongeschiktheid en het beëindigen van de samenwerking.

Een overeenkomst tussen compagnons kan daarbij veel problemen voorkomen. Het document is niet bedoeld omdat je elkaar niet vertrouwt, maar juist om duidelijkheid te creëren wanneer de omstandigheden veranderen.

Vergeet de persoonlijke relatie niet

Een compagnon kan tegelijkertijd je vriend, familielid of voormalige collega zijn. Dat maakt de samenwerking soms extra waardevol, maar ook kwetsbaar. Zakelijke meningsverschillen kunnen namelijk gevolgen hebben voor de persoonlijke relatie.

Maak daarom onderscheid tussen zakelijke en persoonlijke gesprekken. Als jullie een zakelijke beslissing nemen, moet je elkaar ook kunnen tegenspreken zonder dat dit persoonlijk wordt opgevat.

Maak afspraken over jullie rol in het bedrijf

Het is verstandig om niet alleen vast te leggen wie eigenaar is, maar ook wie welke werkzaamheden uitvoert. Wie houdt zich bezig met de administratie? Wie doet acquisitie? Wie onderhoudt klantrelaties? Wie stuurt medewerkers aan?

Wanneer de taakverdeling duidelijk is, voorkom je dat werkzaamheden blijven liggen of dat beide compagnons ervan uitgaan dat de ander iets regelt.

Bespreek ook jullie toekomstplannen

Jullie kunnen vandaag dezelfde ambitie hebben, maar over vijf jaar heel anders tegen het bedrijf aankijken. Misschien wil de één snel groeien en personeel aannemen, terwijl de ander vooral een klein en flexibel bedrijf wil houden.

Bespreek daarom vooraf waar jullie naartoe willen. Willen jullie het bedrijf uiteindelijk verkopen? Willen jullie personeel aannemen? Willen jullie internationaal groeien? Of is het doel juist om samen een bedrijf te hebben waarmee jullie prettig kunnen werken en een goed inkomen verdienen?

Laat je vooraf adviseren

Bij het starten met een compagnon komen verschillende onderwerpen samen: ondernemerschap, financiën, belastingen, juridische afspraken en soms ook financiering. Op StartendeOndernemers.nl zijn ruim vijftig adviseurs vertegenwoordigd die ondernemers hierbij kunnen helpen. Iedere adviseur heeft een eigen profielpagina waarop je kunt bekijken waarbij deze kan ondersteunen en direct contact kunt opnemen.

Juist voordat je samen een handtekening zet of investeringen doet, kan het verstandig zijn om een onafhankelijke adviseur mee te laten kijken. Een deskundige kan vragen stellen waar jullie zelf misschien nog niet aan hebben gedacht.

Vertrouwen is belangrijk, maar afspraken zijn belangrijker

Een goede compagnon kan je onderneming enorm versterken. Je kunt taken verdelen, elkaar aanvullen en samen sneller stappen zetten. Maar juist omdat je zoveel met elkaar deelt, is het belangrijk om vooraf duidelijkheid te creëren.

Bespreek niet alleen jullie dromen en plannen, maar ook de onderwerpen die minder prettig zijn. Geld, verantwoordelijkheden, tegenvallers, ziekte, conflicten en stoppen horen bij het ondernemerschap. Als jullie daar vooraf open over kunnen praten en goede afspraken over maken, is de kans veel groter dat jullie samenwerking ook standhoudt wanneer het bedrijf voor uitdagingen komt te staan.

De beste start met een compagnon is daarom niet alleen een goed idee en enthousiasme, maar vooral een samenwerking waarin beide ondernemers weten waar ze aan beginnen.

← Naar het overzicht