Arbeidsongeschiktheid is voor veel zzp’ers een spannend scenario. Je inkomen valt van de ene op de andere dag weg, terwijl vaste lasten gewoon doorlopen. Nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau laat zien dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering lang niet altijd voldoende bescherming biedt om die periode financieel te overbruggen.
Leestijd: 4 minuten.
De uitkomsten maken duidelijk dat zelfstandigen bij ziekte of uitval kwetsbaarder zijn dan werknemers in loondienst. Waar werknemers recht hebben op loondoorbetaling, staan zzp’ers er meestal alleen voor.
Inkomen direct weg bij ziekte
Word je als zzp’er arbeidsongeschikt, dan verlies je direct je volledige inkomen. Werknemers hebben in veel gevallen recht op maximaal twee jaar loondoorbetaling bij ziekte, maar voor zelfstandigen geldt die vangnetregeling niet.
Het kabinet werkt aan plannen om zzp’ers vanaf 2030 te verplichten zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Toch is op dit moment het merendeel van de zelfstandigen niet verzekerd. De belangrijkste reden: de premie wordt als hoog ervaren, zeker in verhouding tot wat de verzekering uiteindelijk oplevert.
Eerste twee jaar blijven het lastigst
Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer 70 procent van de zelfstandigen de eerste twee jaar na uitval de vaste lasten kan blijven betalen. Dat gaat dan vaak om kosten zoals huur of hypotheek, energie, verzekeringen en dagelijkse uitgaven.
Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering die na één jaar uitkeert, stijgt dat percentage iets. Ongeveer drie kwart van de zzp’ers redt het dan. Dat betekent echter ook dat één op de vier zelfstandigen alsnog in de problemen komt, zelfs mét verzekering.
Voor zzp’ers die al binnen een jaar financieel vastlopen, biedt een verzekering met een lange wachttijd nauwelijks verlichting.
Beperkte buffers bij een deel van de zzp’ers
Een opvallende uitkomst is dat een aanzienlijke groep zelfstandigen slechts enkele maanden kan overbruggen als het inkomen plots wegvalt. Het gaat om ruim 15 procent van de zzp’ers die nauwelijks financiële reserves heeft om ziekte of uitval op te vangen.
Zzp’ers hebben geen automatische toegang tot regelingen zoals de WW of WIA. Daardoor moeten zij bij tegenslag volledig terugvallen op spaargeld of andere privévoorzieningen. Zodra die buffer op is, ontstaat snel financiële druk.
Wat betekent dit voor jou als zzp’er?
Het onderzoek laat zien dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering niet altijd dé oplossing is. Zeker niet als de uitkering pas na lange tijd ingaat. Voor veel zzp’ers ligt de echte kwetsbaarheid juist in het eerste jaar van ziekte of uitval.
Dat maakt het belangrijk om breder naar je financiële vangnet te kijken. Denk aan de hoogte van je reserves, je vaste lasten en de vraag hoe lang je het zou redden zonder inkomen. Voor sommige zzp’ers kan een combinatie van sparen, verzekeren en het beperken van vaste kosten effectiever zijn dan alleen vertrouwen op een verzekering.
Arbeidsongeschiktheid blijft een lastig onderwerp, maar dit onderzoek onderstreept dat niets doen voor veel zzp’ers geen realistische optie is.
