Elk kwartaal worden ondernemers in Nederland bevraagd over zaken die hun bedrijf direct aangaan, zoals omzet, winst, investeringen en personeelsbestand. Deze informatie wordt verzameld via de Conjunctuurenquête Nederland (COEN), waarmee we een actueel beeld krijgen van de stand van zaken en de vooruitzichten voor het komende kwartaal.
Ondernemersvertrouwen in beweging
Het ondernemersvertrouwen, de graadmeter voor het sentiment in het Nederlandse bedrijfsleven, laat zien dat we aan het begin van 2024 een licht positieve ontwikkeling zien. Met een score van -7,7 is er een stijging ten opzichte van het vorige kwartaal (-10,1). Hoewel dit lager is dan het gemiddelde van de reeks (-4,0), markeert dit het hoogste niveau sinds het eerste kwartaal van 2022.
In zeven van de veertien bedrijfstakken is het ondernemersvertrouwen gedaald, terwijl het in zes bedrijfstakken is toegenomen. Alleen in de bedrijfstakken informatie en communicatie en zakelijke dienstverlening is het sentiment positief. Dit geeft aan dat ondernemers in de meeste bedrijfstakken nog steeds terughoudend zijn.
Regionale verschillen
Op provinciaal niveau zien we ook variaties. Ondernemers in Zeeland tonen de sterkste verbetering in sentiment, maar het ondernemersvertrouwen blijft overal in Nederland negatief. Friese ondernemers zijn voor het vierde kwartaal op rij het meest negatief, gevolgd door Flevoland en Gelderland. Utrecht en Noord-Holland zijn relatief minder negatief dan het landelijk gemiddelde.
Ondernemersuitdagingen in 2024
De resultaten laten zien dat ondernemers met verschillende uitdagingen te maken hebben. Het aandeel ondernemers dat onvoldoende vraag als voornaamste belemmering ervaart, is voor het zevende kwartaal op rij gestegen, nu ruim 20 procent. Het tekort aan arbeidskrachten blijft met iets meer dan 35 procent de meest genoemde belemmering, hoewel dit percentage langzaam afneemt.
Toekomstverwachtingen
Vooruitkijkend naar het eerste kwartaal van 2024, verwacht ongeveer 9 procent van de ondernemers het personeelsbestand uit te breiden. Dit is iets minder optimistisch dan het voorgaande jaar, maar nog steeds een positief signaal. Wat betreft investeringen zijn ondernemers nagenoeg neutraal, waarbij bijna 1 procent verwacht meer te investeren dan vorig jaar.
Het is duidelijk dat ondernemers voorzichtig optimistisch zijn, ondanks de uitdagingen. De Conjunctuurenquête Nederland blijft een waardevolle bron voor het begrijpen van de dynamiek in het Nederlandse bedrijfsleven.
